Muziektheorie

Muziektheorie saai? Ik krijg weleens de vraag of ik wat meer kan vertellen over drieklanken omdat iemand graag wat meer wil weten van akkoordenschema’s, zichzelf met zingen wil kunnen begeleiden bij een nummer van ….. of gewoon omdat het interessant is.
De conversatie zou dan de volgende kunnen worden:
Wat is een F7 nou eigenlijk? Antwoord: Een septiemakkoord bestaat uit een grote drieklank en een klein septiem.
Wat is een grote drieklank? Die bestaat uit een grondtoon, een terts en een….
Wat is een terts?
Dat schiet dus niet op dus ik begin dan vaak bij ….

Pythagoras

Wie Pythagoras zegt denkt meteen aan de stelling van…. Maar Pythagoras heeft ook voor de muziek een belangrijke ontdekking gedaan. Zo ontdekte hij dat een klinkende snaar die op de helft wordt afgedempt maar niet helemaal wordt ingedrukt (flageolet) twee keer zoveel trillingen produceert en als hij op een derde wordt ingedrukt drie keer zoveel. Hij definieerde daarmee feitelijk de boventonenreeks en legde de oorzaak van het probleem voor de stemming van toetsinstrumenten bloot. (Een goedgestemde piano is per definitie vals). *

Van hieruit is het bijzonder boeiend verder te duiken in de muziektheorie, via intervallen naar toonsoorten, drieklanken en harmonische samenhang en functionaliteit in de muziek. Alle muziek voldoet aan bepaalde natuurkundige wetmatigheden (door Pythagoras al gedefinieerd) en onze ervaring van harmonie of het ontbreken daarvan, en ons gevoel daarbij, wordt voor een groot deel door die natuurkundige wetmatigheden bepaald. Als je je een beetje bewust wordt van de samenhang gaat de theorie leven en is zelfs de kwintencirkel ineens veel beter te begrijpen.

* Ga maar na: De trillingsverhouding 1:2 definieert het octaaf, die van 1:3 het octaaf + kwint dus de kwint trilt anderhalf keer zo snel als de grondtoon. Iedereen die de kwintencirkel wel eens voor de kiezen heeft gehad heeft geleerd dat als je op de onderste A op de piano (27,5 Hrz) 12 keer een kwint naar boven gaat, je uiteindelijk weer op een A uitkomt. (Klik hier om te zien dat dat niet zo is en alleen maar op de piano het geval is). Dat zou dus een veelvoud van 27,5 (3520 Hrz.) moeten zijn maar is het natuurlijk niet.